Gündəliyim®

Gündəliyin Nəbzini Tut

İstək, inam, iradə.

Posted by gundeliyim on 11 August 2007

Erkin Qədirli

Düşüncələrimizin maqnetik xüsusiyyəti var. Ətrafımızda və bizimlə baş verənlər düşüncələrimizdən asılıdır. Yaxın çevrəmizdə özümüz kimi düşünən insanların olmasi buna sübutdur. Amma yalnız insanlar deyil, hadisələr və onların nəticəsində və ya sayəsində yaran(mış)an şəraitin də düşüncələrimizdən asılı oldugunu göstərmək olur.

Qədim Romalılarin bir deyimi var: “Si duo cum faciunt idem, non est idem.” Tərcüməsi: “Əgər iki nəfər eyni şeyi edirsə, bu artıq eyni şey deyil.” Məsələ obyektin özündə deyil. Məsələ subyektlərin (insanların) obyektlərə verdiyi əhəmiyyətdədir. Inandıqlarınız gerçəkliyinizə çevrilir. Gerçəkliyiniz xoşunuza gəlmirsə, deməli inanclarınızda ve düşüncələrinzdə dəyişikliklər etmək haqqında düşünməli olacaqsınız, çünki gerçəklik özü deyişən deyil. Tez-tez təkrarladıgımız “düzələr” sözü gerçəklik duyumumuzun çəkingən olduğuna bir örnəkdir. “Düzəldərik” deyənlərin sayı həddindən artıq azdır, demək olar ki, ‘yox’ səviyyəsindədir.

Inanclardan əlavə, gözləntilərin də böyük rolu var. Gözlədiklərimiz gerçəkləşməyə meyl edir. “Şər deməsən, xeyir olmaz” atalar sözümüz xeyli dərəcədə çəkingən olduğumuzu göstərir. Təcrübədə isə, şər deyənin başına elə şər də gəlir. Unutmayın ki, “gözəllik baxan gözdədir”. Başqaların da sizdən gözlədikləri şeylər var. Amma başqaların sizdən gözlədikləri sizin özünüzə verdiyiniz qiymətdən asılıdır. Deməli siz başqaların sizə olan münasibətə əhəmiyyətli dərəcədə təsir edə bilirsiniz. Bu təsir iki cur olur:

1) sizə münasibət bəsləyənlərin çevrəsini siz özünüz seçirsiniz (burada “tay tayını tapar” atalar sözümüz lap yerinə düşür);
2) sizə bəslənən münasibətin keyfiyyətini siz özünüz müəyyən edirsiniz (“nə tökərsən aşına, o da çıxar qaşığına”).

Beleliklə, özümüzə verdiyimiz qiymət ətrafımızda olan insanların və baş verən hadisələrin keyfiyyətini, eləcə də bizim hər ikisinə olan münasibətimizi şərtləndirir. Bu yerdə rus dilinde olan bir kəlam xüsisilə xoşuma gəlir: “durak duraka vidit izdaleka”.
Mənfi (negativ) anlayışları müsbət (pozitiv) anlayışlarla əvəz etməyə çalıshın. ‘Pozitiv’ sözü ‘positum’ sözündən törəmədir. ‘Positum’ latınca ‘təyin (etmək)’ deməkdir. Şəraitinizi siz özünüz təyin edirsiniz, əlbəttə buna inana bilsəniz. Inanmasanız, şərait sizi “təyin edəcək”, başqa sözlə “sizə yerinizi göstərəcək”. 3 “E” əvəzinə 3 “I” kateqoriyalar ilə düşünün.

‘Ehtiyac – çətinlik’ vs. ‘Istək – çarə’
‘Ehtimal – çözülməzlik’ vs. ‘Inam – çevrə’
‘Ehtiyat – çəkingənlik’ vs. ‘Iradə – çalışma’

‘Ehtiyac’ ve ondan törəmə kateqoriyalarla düşünsəniz ‘MƏN’-liyinizi (EGO-nuzu) itirəcəksiniz. Ətrafdakıların (hadisələr, insanlar və s.) sizdən asılı olmadığına inanmağa başlayacaqsınız. Çəkingənlik xasiyyətinizə çevriləcək. Siz aciz, kövrək, məsuliyyətsiz və məzlum olacaqsınız. ‘Istək’ və ondan törəmə kateqoriyalar isə, MƏN-liyinizi ifadə etdiyinə gorə, sizi məğrur, tələbkar, intizamlı və dayanıqlı edəcək. Siz, şəraitin özünüzdən asılı olduğuna inanaraq, çalışacaqsınız. Qayğı əvəzinə sayğı tələb edəcəksiniz. Özünüzü və başqalarını ‘adam yerinə qoymağı’ bacaracaqsınız. Dəyişiklik düşüncədən başlayır. Mənfi düşüncəli insanlar mənfi dəyişikliklər edir, müsbət düşüncəlilər isə – müsbət.

Şəraitin (ətraf mühitin) dominant düşüncələrdən asılı olduğunu hər addim görə bilersiniz. Məsələn, nədən BDU-nun ətrafında kitab mağazasi yoxdur, əvəzində isə alt paltardan tutmuş ust paltara qədər, dönərdən tutmuş xaşa qədər, dərmandan tutmuş zəhərə (sigaret) qədər, hər şey satılır? Pul yoxdur? Bəlkə satılası kitab yoxdur? Yox. Pul da var, kitab da. Sadəcə pulu və kitabi bir yerdə görən anlayış yoxdur. Ona görə de pulu olanlar əsasən savadsızdır, savadı olanlar isə əsasən pulsuzdur.

Düşüncə şəraitin şərtidir. Düşüncə şəraitdən əvvəl gəlir və onu yaradır. Düşüncənizi deyişdirmədən şəraitinizi dəyişdirə bilməyəcəksiniz.

 

2 Responses to “İstək, inam, iradə.”

  1. Adil said

    Bu meqaleye gore de Sene sag ol deyirem!

  2. emine said

    cox menalı idi.sagolun.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: